Back to the top

Queen

Queen
Queen LEGO Oyuncakları

Queen 70’ler-90’lar arası aktif bir ingiliz müzik grubudur. Dört kişilik grubun ana solisti Freddie Mercury, gitaristi Brian May, basçısı John Deacon ve davulcusu Roger Taylor’dur. Basçı John Deacon’ın bir iki şarkı söylemesi hariç, grupta herkes vokal yapar.

70’lerdeki müzik akımlarından ve önceki diğer müzik gruplarından etkilenerek müziğe başlayan her grup gibi Queen de değişik sesler ve müzik anlayışı aramaktadır. Dördüncü albümlerine kadar grup şekli ve mali durumunu belirleme mücadelesi vermiştir. Nihayet ne tip bir müzik yapısını kullanacaklarına karar verdiklerinde ellerindeki potansiyelleri farketmişler ve dördüncü albümleri “A Night at the Opera” ile müzik dünyasına bir sürü yeni şeyler kazandırmışlardır.

Queen grubu üyeleri vokal yetenekleri ve çaldıkları enstrümanlara ilave olarak stüdyoyu da epeyce gelişmiş şekilde kullanmışlardır. Belirgin imzaları haline gelmiş “broad” vokalleri, gitar harmonileri, zengin çalımlı davul sesleri ile bilinen rock grubu anlayışının dışına çıkmışlar, ilk albümlerindeki “led zeppelin” ve “beatles” etkilerinden sıyrılıp kendi tarzlarını oturtmuşlardır. Sadece bir tek şey bu anlayışın dışında kalmıştır o da dönemin en önemli cihazlarından sentezleyiciler! Queen o döneme kadar ki hiç bir albümünde hiç bir sentezleyici kullanmamış, kullanmadığı gibi bir de albüm kitapçıklarına “bu albümde sentezleyici kullanılmamıştır!” şeklinde ibareler yazmışlardır. Sorulduğu zaman “yeteri kadar kullanışlı değiller, çok sorunlular” diye cevap vermiştir gitarist Brian May. Bu insanlar öyle müzikten anlamayan tipler değildirler üstelik teknik tarafları da mevcuttur. Örneğin Brian May bütün Queen kariyeri boyunca kullandığı gitarını babası ile beraber yapmıştır,  John deacon ise zaten elektrik teknisyenidir.

Oberheim OBX… Queen artık sentezleyici kullanıyor!

Zamanla müzik tarzları çok değişmiş, sentezleyici cihazlar stüdyolarda iyice yer etmişlerdir. Queen sanırım ilk olarak “The Game”(1980) albümünde sentezleyici kullanmışlardır. Aynı yıl bir film müziği projesinde “Flash Gordon” (1980) daha belirgin bir şekilde sentezleyici kullanmaya karar vermişlerdir. Sentezleyiciler adına bir başyapıt olmasa da Queen için ilk deneme diye düşünülürse çok başarılı kabul edilebilir.

Bu başlangıçtan sonra yavaş yavaş Queen sentezleyici kullanmaya başlar. Tabi bu benim dediğim gibi yavaş yavaş değil bir anda coşma ile yapılmıştır ve Queen tarihinin “felaket” albümü Hot Space (1982) yayınlanır. O dönemin punk anlayışı, tamamen Queen tarzının dışında bir anlayıştır ve Queen’e hayran kitlesi kaybettirir.  Neyseki aynı albümde John Deacon’un arkadaşı David Bowie ile beraber bir şarkı yapmışlar ve bu albümü sattırmıştır. Queen için iyi bir deneyim kabul edilebilir.

Bir sonraki albüm çok özenli ve çok titiz hazırlanmıştır. “The Works” (1984) albümü içindeki şarkılarda “sadece olması gerektiği kadar” sentezleyici taşımakta, aynı zamanda Queen’in geleneksel tarzını da hayranlarına tekrar ulaştırmaktadır. Artık bu albümden itibaren incelenebilir şekilde sentezleyici kullanımları bulabiliriz. Açılış şarkısı “Radio Gaga” hem sözleri hem video klibi hem müziği ile tam bir başarıdır. Burada davulcu Roger Taylor hem akustik davul çalmış hem de Linn Drum LM-1 elektronik davul makinası ile gereken akustik havayı vermiştir. Baştaki sentetik bas sesi klasik bir Roland Jupiter 8 arpejidir. Aynı bas sesi diğer şarkı “I want to break free” ‘de de kullanılmıştır. Çok keyifli olan duvar (pad) sesleri de Jupiter 8 dir. Şarkının devamındaki elektrik piano ve harpsikord benzeri sesler için Oberheim OB-Xa kullanılmış, Yaylı sesleri için Kurzweil K250‘den faydalanılmıştır. Sondaki akustik basa gibi gelen ses için ise Oberheim OB-8 kullanılmıştır. Bazı sıradışı sesler ise Fairlight CMI-III örnekleyicisindendir. Vokodır sesleri ise stüdyo klasiği EMS 2000 ile yapılmıştır. Ayrıca ROLAND VP-330 ‘un da olduğu söylenir. Görüldüğü üzere cihazlar dönemin popüler ve “sağlam” markalarıdır. Hemen hiçbiri teksesli (monofonik) değil aksine çok sesli cihazlardır ve bu halleri ile Queen’in tarzına uygundurlar. Meşhur “I want to break free” solosu sesi Fred Mandel tarafından hazırlanmış, Roland Jupiter 8‘dir.

Freddie’nin arkasında üstte Jupiter 8 hemen altında ise DX7
Brian May DX7 çalıyor
Arkada Kurzweil K250
Fairlight CMI

Artık sentezleyiciler Queen tarzının vazgeçilmezidir. Sonraki albümleri “A Kind of Magic” (1986) ile bu iyice belirginleşmiştir. Queen’in ender stüdyo çalışmaları video çekiminde rahatlıkla görülür ki bu albümde Yamaha DX7 ve Roland Jupiter 8 kullanılmıştır. Emu Emulator ve Fairlight CMI ipik örnekleyicilerdir. Albümün açılış şarkısı “One Vision” şarkısının başındaki insan ötesi konuşan sesler Freddie’nin “God works in mysterious ways… mysterious ways…” sözleridir. Aynı şekilde şarkının sonunda da bu sesler kullanılmıştır.  “Who wants to live forever” tipik bir Yamaha DX7 şölenidir.

“The Miracle” (1989) albümü ise sentezleyicilerin harika kullanımların başarılı örnekleri ile doludur. “Scandal”, “The Invisible Man” gibi şarkılar tek tek birer başyapıttırlar. Burada mevcut enstrüman listesine ROLAND D-50 eklenir. “The Miracle” şarkısının başındaki pizzikato yaylılar tipik Roland D-50 “pizzagogo” sesidir. “Was it all worth it” deki yaylılar ve ziller, Roland-50 “stocatto-heaven” sesleri albümde sıkça duyulur.
Ne yazık ki Queen grubu da solistleri Freddie Mercury’nin AIDS yüzünden vefat etmesi ile eski enerjisini kaybetmiş, üstüne John Deacon’un müziği bırakması haberi ile tamamen olmasa da sadece ismen devam etmiştir. Son olarak “Innuendo”(1991) albümlerinde sentezleyicilere kaliteli şekilde yer vermişlerdir. Tuhafır bu albümdeki sentezleyiciler yerine sentezleyici diyebileceğimiz kadar belirgin bir Korg M1 kullanımı vardır. M1’in açılış sesi “Universe” albümdeki “Don’t try so hard” ‘daki neredeyse tek sestir. “I’m going slightly mad” teki koral ses, “The show must go on” daki yaylılar hep Korg M1 ‘dir.

Don’t try so Hard
Bijou
These are the Days of Our Lives

Günümüzde değişik mecralarda Queen müzikleri hala severek dinlenmektedir. Örneğin “We will rock you” müzikali çok büyük seyirci kitlesi ile arada sırada eski grup üyelerinin sürpriz performans katılımları ile seyircilerle kavuşmaktadır. Epeydir düşünülen Queen belgesel-filmi proje olarak gündendedir. Grubun kalan iki üyesi eski kayıtlardan yeni albümler yayınlamakta ve çeşitli harici sanatçılarla konserler düzenlemektedirler.

© ALGE 2020